IrisVision

Beschrijving

 

Voor wie is het? 

Tot de doelgroep behoort iedereen die last heeft van een netvliesaandoening, waarbij de cellen in de gele vlek of macula afsterven of beschadigd zijn door bloedingen.
Lees dus: Stargart, Retinitis Pigmentosa, Cone-rod distrophy en in mindere mate ook voor leeftijdsgebonden Macula degeneratie, enz.

Belangrijk is te noteren dat het slechts voor een beperkt deel van deze doelgroep een duidelijke verbetering oplevert. Enkele vereisten tot mogelijks succes zijn:

  • Restvisus op het best gecorrigeerde oog moet nog tussen de 6/2 en 2/20ste liggen.
  • Gezichtsveld van minimaal 15 graden (niet noodzakelijk centraal).
  • Aandoening aan beide ogen moet ongeveer gelijkmatig zijn.

 

Dus: uittesten is de boodschap! 

Wat is de probleemstelling? 

Wanneer iemand met een relatief grote, centrale blinde vlek in beide ogen, naar iemand kijkt die tegenover hem staat, dan zal de blinde vlek een groot deel van het gezicht, waarheen gekeken wordt, bedekken. Bij het lezen ervaren ze meestal het vervelende gevoel dat er stukjes uit letters weg zijn, wat het lezen erg bemoeilijkt. 

Hoe werkt het? 

De basis is een virtual reality bril. Hierin wordt een smartphone geklikt, die voortdurend het beeld neemt. Je kijkt dan in de bril en het lijkt alsof je het beeld op een groot scherm ziet.
Echter de kern is meer dan dat en bevat vooral een app die het beeld bewerkt en dan pas toont. Dat beeld kan je zelf nog namelijk nog aanpassen, bijvoorbeeld met levendige kleuren, heldere verlichting en sterk contrast. Dit zijn allemaal belangrijke factoren voor mensen met één of andere vorm van beschadiging op de gele vlek van het netvlies.
Door in te zoomen met bijvoorbeeld 10X, zal alles rond de blinde vlek tien keer groter worden, waardoor de blinde vlek relatief kleiner lijkt.
Deze zal dan bijvoorbeeld slechts een klein deel van de neus bedekken, maar de kin, lippen, ogen en gezicht zullen duidelijk zichtbaar zijn. Niet alleen de contouren zijn dan zichtbaar, maar zelfs details zijn goed waarneembaar, zoals bijvoorbeeld de sproeten op de neus! Oefenen op excentrisch kijken verhoogt dan de bruikbaarheid.

Wat is Excentrisch kijken? 

Omdat de kleine blinde vlek nog steeds aanwezig is, leren we mensen om hun ogen langzaam naar de zijkanten, omhoog en omlaag te bewegen. Zo is het mogelijk om heel het gezicht te zien, zonder dat de blinde vlek in de weg zit. Het omzeilen van de blinde vlek noemen we excentrisch kijken. Het vergt wel wat oefening om dit te doen. Dit moet dagelijks geoefend worden en het kan maanden duren om deze vaardigheid onder de knie te krijgen.

De volgende stap is om systematisch naar boven, onder en zijkanten te kijken. Vergelijk het met gefocust kijken of staren naar bijvoorbeeld cijfer 6 op een grote klok, dan focussen op 12 uur en vervolgens op 3 of 9 uur. Er wordt nagegaan op welke positie je zicht het scherpst is.

Sommige patiënten hebben meer dan één scherpe positie.
De volgende stap is leren hoe je deze positie kan aanhouden voor een langere tijd, wat moeilijk kan zijn in het begin.
Op het moment dat ze met hun ogen knipperen, gaan hun ogen terug naar het centrum. Om dit te voorkomen heb je oefening nodig. Hier dien je ook te oefenen door je ogen te bewegen en het doel is om deze positie aan te houden om een specifieke taak uit te voeren. Bijvoorbeeld het uitgieten van heet water in een koffietas kan 20 tot 30 seconden duren. Als je ogen weer naar het midden gaan, terwijl je heet water giet, kan dit gevaarlijk zijn. Het hoofddoel is om excentrisch te kijken totdat de taak voltooid is.

Sommige personen, waarbij de blinde vlek van één oog groot is en van het andere oog klein, kunnen dit niet goed, omdat de hersenen altijd het betere oog gaan accentueren en deze personen vaak geen blinde vlek zien.
Enkel personen waarbij beide ogen gelijkmatig aangetast zijn, kunnen goed gebruik maken van excentrisch kijken.
IrisVision zal in de toekomst werken met ingebouwde oefeningen om het excentrisch kijken aan te leren. 

Wat kan hij nog? 

IrisVision heeft een aantal modi ter beschikking. Een druk op de knop en je verandert van modus: 

  • Kijken: hiermee kan je gewoon om je heen kijken vanuit een zittende of staande positie. Rond lopen met de bril is niet de bedoeling. Zo kan je weer genieten van gezichten die je weer gaat herkennen, of van een mooi vergezicht, of een historisch gebouw op reis.
  • Kijken met bubble: dit is een erg bijzondere optie. Je kijkt in de bril en ziet de omgeving niet vergroot, maar wel wat helderder dan normaal. Maar in het midden van je gezichtsveld wordt er een soort superlens getoond, waar een deeltje van je algemeen zicht in wordt vergroot. Je kan hier ook weer gaan in- en uitzoomen binnen die lens. Eromheen blijft het gewone zicht staan. De oppervlakte van die lens kan je ook aanpassen.
  • Leesmodus: deze is speciaal bedoeld om teksten te lezen. Je kan dan het beeld van een blad uit een tijdschrift of een brief even vastzetten. Door stil te bewegen met je ogen, scan je de brief af in de door jouw gekozen vergroting.
  • Leesmodus negatief: hier kies je voor een donkere achtergrond, bijvoorbeeld zwart met witte letters erop.
  • Voorleesmodus: hier neem je een foto van het blad of tekst voor je en meteen wordt die voorgelezen door de bril.
  • TV-modus: deze modus is speciaal geoptimaliseerd om TV te kijken. Via deze optie kunnen veel slechtzienden weer meer genieten van samen in het gezin TV te kijken.